Diyarbakır ezaevi dünyada kötü ün salmış 10 cezaevi arasında  olduğunu yazan İngliz gazetesi. diğer dokuz cezaevini de sıralamış.
Bu gazete Diyarbakır cezaevinde olanları ne kadar biliyor orasıda meçhuldür.
Eğer haber doğruysa on cezaevinin içinde Diyarbakır cezaevinin birinci geleceği muhakkaktır.

 "1999’da A. Öcalan yakalandığında direnişi değil, mutlak teslimiyet yolunu seçecek ve direnişi, “basit”, “kaba” ve “akıllıca olmayan bir yol” olarak mahkûm edecek ve böylece içine girdiği teslimiyetçi ve ihanetçi konumu meşrulaştırmaya çalışacaktır! Kim teslimiyet ve ihanetin teorisini ne kadar yaparsa yapsın, bunların bir geçerliliği yok; polis sorguları, zindanlar ve mahkemeler, dolaysız, çıplak vuruşma zeminleridir! Ara yollar ve seçeneklerin kalmadığı, iki seçeneğin bütün yakıcılığı ile kendisini dayattığı zeminlerdir!"http:

 Kadri Çelik / Diyarbakır’da deniz yoktur, ama Dicle var. Dicle bir denizdir, en az bir deniz kadar güzel. Lakin martıları yok bu denizin.
Ne zaman bir martı düşlesem sular üstünde, doymak için toprağı kazan Afrikalı çocuğu hatırlarım hep. Bir deniz kadar güzel de ondan Afrikalım.
Akıttığı gözyaşlarına liman olur gönül sahilim.

Ateş konuşmasını sürdürürken taşlaşmıştı tutsaklar...
Her biri birer anıt heykel gibi duran bu insanlar kimdi?
Alevler içinde yananları tanıyan Salih bağırdı
"Kahrolsun Sömürgecilik!" birkaç tutsak daha katıldı bu slogana.
Ancak tutsaklar arkadaşlarını kurtarma anlayışıyla hareket ederek suları döktüler...

Esra Çiftçi /Bundan 25 yıl önce, Diyarbakır zindanlarında çığlık sesleri geliyordu ve kimse duymuyordu bu çığlığı. 12 Eylül'ün karanlık yüzü her yerde kendini göstermeye başlamıştı, özellikle cezaevlerinde... Biz bu kulak tırmalayan sesi Türkiye hapishanelerinden iyi, kötü biliyor ve duyuyorduk ama Diyarbakır'ın çığlığını duyan yoktu...

    Diyarbakır 5 Nolu ile ilk ciddi tanışıklığım 1984 yılının başlarıdır.
1981 yılının ortalarında terk ettiğim Diyarbakır’a 1983’ün son günlerinde dönmüştüm.
5 Nolu’da ağır işkencelerin hüküm sürdüğünü biliyor;
kısmen de olsa tutsakların ailelerinden bilgiler alabiliyorduk.
Ancak eli kolu bağlı bir şekilde, izleyici olmaktan bir adım öteye gidemiyorduk.

"Türkçe dilinde yanlış söylemiyorsam, "zindan", "hapishane", "cezaevi" kavramları aynı anlamda kullanılıyor. Ama bu kavramlar arasında bir farkın olduğunu çocukluğumdan beri hep düşünürüm. Türkiye’de tutukluların ve özellikle de siyasi tutukluların, bilumum muhaliflerin ve Kürt yurtseverlerin tutuklu bulunduğu yerlerle ilgili "zindan" kavramının daha uygun olduğu, daha açımlayıcı olduğu gibi bir duyguya sahibim. "

Salı günü Radikal'de iki haber alt alta verilmişti. Aynı iki haber bütün gazetelerde alt alta değilse de komşuydu. Radikal'deki ilk başlık: 'Ölen öldü, failler affedildi' idi. "Diyarbakır Cezaevi'nde 10 tutukluyu öldürmekle suçlanan 72 kişi hakkındaki dava 10 yıl sonra bitti. 10 görevliye hiç ceza verilmedi, beşer yıl ceza alan 62 kişi ise aftan yararlandı."

Hasan Cemal'in ' Kürtler' adlı kitabı ' İşkence' başlıklı bir bölümle başlar.
1928 doğumlu Felat Cemiloğlu, 1982'de Diyarbakır E Tipi Askeri Cezaevine konur.
O sırada 54 yaşında olan Cemiloğlu herhangi bir suç işlememiştir. Zaten sekiz ay sonra serbest bırakılacaktır.

"Dinleyin şimdi.
 Sizler dağdan geldi-|niz.
 Dinliyor musunuz beni?
Sizin diliniz yok, ölmüş. Yasak.
Burada, sizin dağlı dilinizle konuşma izni yok.
 Kendi adamlarınızla, kendi dilinizle konuşma yok. Yasak. Anlaşıldı mı?
 Konuşamazsınız kendi dilinizle. Kanunen yasak. Resmi dil neyse onu konuşacaksınız. Burada bir tek o dile (Türkçe) izin var. Kendi dağlı dilinizle (Kürtçe) konuşmaya kalkarsanız, çok fena ceza yersiniz.
 Askeri emir böyle. Kanun! Sizin dil yasak. Ölmüş. Yok.
 O dilden konuşma izni yok. Sizin dil diye bir şey de yok artık. Var mı diyeceği olan?"