"Selamlar ve başarılar dileğimle serkeftin...
Arkadaşların tüm zindan yazılarını okudum
Ve okudukça yeniden Diyarbakır’ ı yaşadım:
Bende 35. koguştaydım ve orada en küçük tutukluydum.
Ama işkencecilerin gözünde dev gibiydim.
Küçücük bedenime acımadılar...."
 

Bir Destandı Aliyê Yûnıs

  Diyarbakır cezaevinde uygulanan sistematik işkence, bariz olarak etnik hınç, öfke ve şiddetten besleniyordu ve bu şiddet aslında Kürtlerin maruz kaldığı inkarın ve Türkleştirme politikalarının özel bir uygulama alanı olarak görülmeye ve tanımlanmaya da çok yatkı....

 Binlerce çocuğun babası zindanda yatmış
Ve babalar, anlatmışlar çocuklara
Veya çocuklar babalarının başından geçenleri öğrenmiş
Zindan kapılarına onlarda gidip gelmiş
Bu gün anlatıyorlar......

Sedat Günçekti/ Uzun zindan yıllarının ardından, ayaklarım toprak yollara düştüğünde
Bir yanım orada kalmıştı onlarla…
 Ve ben yıllar sonra sisli bir Aralık şafağında tekrar
Oradaydım, geri dönmüştüm…
 Bombalara, kurşunlara cesaretleri ve bilinçleriyle meydan okuyan kahramanların saflarına…

…

  Diyarbakır ezaevi dünyada kötü ün salmış 10 cezaevi arasında  olduğunu yazan İngliz gazetesi. diğer dokuz cezaevini de sıralamış.
Bu gazete Diyarbakır cezaevinde olanları ne kadar biliyor orasıda meçhuldür.
Eğer haber doğruysa on cezaevinin içinde Diyarbakır cezaevinin birinci geleceği muhakkaktır.

 "1999’da A. Öcalan yakalandığında direnişi değil, mutlak teslimiyet yolunu seçecek ve direnişi, “basit”, “kaba” ve “akıllıca olmayan bir yol” olarak mahkûm edecek ve böylece içine girdiği teslimiyetçi ve ihanetçi konumu meşrulaştırmaya çalışacaktır! Kim teslimiyet ve ihanetin teorisini ne kadar yaparsa yapsın, bunların bir geçerliliği yok; polis sorguları, zindanlar ve mahkemeler, dolaysız, çıplak vuruşma zeminleridir! Ara yollar ve seçeneklerin kalmadığı, iki seçeneğin bütün yakıcılığı ile kendisini dayattığı zeminlerdir!"http:

 Kadri Çelik / Diyarbakır’da deniz yoktur, ama Dicle var. Dicle bir denizdir, en az bir deniz kadar güzel. Lakin martıları yok bu denizin.
Ne zaman bir martı düşlesem sular üstünde, doymak için toprağı kazan Afrikalı çocuğu hatırlarım hep. Bir deniz kadar güzel de ondan Afrikalım.
Akıttığı gözyaşlarına liman olur gönül sahilim.

Ateş konuşmasını sürdürürken taşlaşmıştı tutsaklar...
Her biri birer anıt heykel gibi duran bu insanlar kimdi?
Alevler içinde yananları tanıyan Salih bağırdı
"Kahrolsun Sömürgecilik!" birkaç tutsak daha katıldı bu slogana.
Ancak tutsaklar arkadaşlarını kurtarma anlayışıyla hareket ederek suları döktüler...

Esra Çiftçi /Bundan 25 yıl önce, Diyarbakır zindanlarında çığlık sesleri geliyordu ve kimse duymuyordu bu çığlığı. 12 Eylül'ün karanlık yüzü her yerde kendini göstermeye başlamıştı, özellikle cezaevlerinde... Biz bu kulak tırmalayan sesi Türkiye hapishanelerinden iyi, kötü biliyor ve duyuyorduk ama Diyarbakır'ın çığlığını duyan yoktu...

    Diyarbakır 5 Nolu ile ilk ciddi tanışıklığım 1984 yılının başlarıdır.
1981 yılının ortalarında terk ettiğim Diyarbakır’a 1983’ün son günlerinde dönmüştüm.
5 Nolu’da ağır işkencelerin hüküm sürdüğünü biliyor;
kısmen de olsa tutsakların ailelerinden bilgiler alabiliyorduk.
Ancak eli kolu bağlı bir şekilde, izleyici olmaktan bir adım öteye gidemiyorduk.

"Türkçe dilinde yanlış söylemiyorsam, "zindan", "hapishane", "cezaevi" kavramları aynı anlamda kullanılıyor. Ama bu kavramlar arasında bir farkın olduğunu çocukluğumdan beri hep düşünürüm. Türkiye’de tutukluların ve özellikle de siyasi tutukluların, bilumum muhaliflerin ve Kürt yurtseverlerin tutuklu bulunduğu yerlerle ilgili "zindan" kavramının daha uygun olduğu, daha açımlayıcı olduğu gibi bir duyguya sahibim. "